Moestuinkindjes

IMG_20131005_081852

Het is eind september. Het is zo’n dag die je met #indiansummer tagt. In freinetschool De Vlieger is de moestuin meer dan toe aan oogst. De bietjes blozen, de pastinaken popelen, de trostomaatjes trappelen van ongeduld dat het een lieve lust is. Hier moet nodig aan de slag door grijpgrage kinderhandjes, door ijverige veldmeisjes -en jongens. We zijn er dan ook meer dan klaar voor vandaag.

Boer Jan toont hoe het moet. Hij reikt spa en riek aan en het gaat van ikikikikik want iedereen wil wel eens steken, plukken en trekken. Het is een drukte van jewelste. Er wordt gezucht en aangemoedigd. De pastinaken krijgen een bad, de selder en de bladpeterselie worden secuur ontluisd, de tomaatjes gestreeld en bewonderd, de bietjes gewogen want wat een kanjers. En dan hebben we een bak vol lekkers. Dus kunnen we aan de slag.

Ik ben hun juffrouw of hun chef niet noch iemand die hun zegt wat goed is en wat slecht. Ik kom maar een beetje knutselen. Met hen. Met groenten. Dat kan ik goed. Dat vind ik leuk. Ik toon graag wat je allemaal kan doen met eten dat zomaar uit de grond groeit. Dat je daar feest mee kan vieren. Dat er geen groter genieten is dan iets te hebben dat je zelf hebt gemaakt. En dat dan naar waarde smaken. Dat samen zoveel leuker is dan alleen. En dat samen met kinderen nog veel minder alleen is dan samen met de grote mensen. Dat leer ik dan weer van hen.

Ik heb potten mee en vanalles om mee te mixen, snijden, hakken, roeren. Ik heb flesjes en bokaaltjes vol vreemde kruiden die naar het zuiden ruiken. Ik heb look en uien. Dat doen ze graag. Snijden met snelle vingertjes. Iets in loepkleine stukjes prutsen. Prakken tot smurrie maar met een overgave waar elke zichzelf respecterende vakman/vrouw een voorbeeld aan kan nemen.

Ze zijn één en al oog en oor en neus en mond en handjes en overal tegelijk en leentjeleentjeleentje, mag ik nu eens? Tuurlijk. Ze mogen allemaal. We hebben maar een uurtje tijd en in dat uurtje moet er heel wat worden gepresteerd aan subliem broodsmeersel. Maar ik heb zoveel handen vandaag dat dat alleen maar kan lukken.

Als ik de brooddozen doorheen het jaar geloven mag -sorry, ik ga nu eventjes niks verdoezelen, de naakte waarheid, de gruwel van wat de meeste kinderen als middagmaal te verteren krijgen uit de doeken- dan is het niet zo goed gesteld met de eetcultuur van onze kinderen, of beter, van de ouders die deze kinderen een lunch meegeven met brood dat geen brood meer is maar isomo (doorsnee brood bevat gemiddeld 30 additieven waaronder meelverbeteraar, smaakstoffen, aluminiumhoudend bakpoeder, rijsmiddel, schimmeldodend middel, meelverbleker, antiklontermiddel, antischuimmiddel, en noem zo maar op) met daarop standaard charcuterie of sneetjes koeienkaas (lees: heel veel vet en zout, smaak- en kleurstoffen, bewaarmiddelen,enz.). Ok, ik vergeet de kerstomaatjes, radijsjes, appels, druiven en komkommers (het hele jaar door, seizoen of geen seizoen, heel vaak hydrocultuur, heel vaak ingevoerd, zelden zonder residuen van pesticiden).
Wat ik helaas vaak hoor als ik met mijn smeersels afkom: ‘Ik vind dat allemaal heel lekker hoor maar mijn kinderen lusten dat niet. Rodebiet! Pastinaak! Selder! Dat is hier geen optie. Ons kind wil hespenworst en smeerkaas, een zuidafrikaanse Granny Smith, een australische Pink Lady en een Chiquitabanaan! En een Petit Gervais (boordevol calcium) als toetje of Kinder chocolade (van echte koeienmelk). De tonnen suiker houden we even voor bekeken. De ontstekingsverschijnselen bij een overdosis aan zuivel eveneens.

De dochter van deze ecomamma wil ook geen roggebrood met linzenpaté meer mee naar school want de andere kinderen vinden dat ‘vies’. ‘Ga maar ergens anders zitten met die kakka.’ Dat wil je je kind niet aandoen dus koopt mamma wit (weliswaar spelt-) brood, biosalami, geitenkaas of hazelnootpasta (‘dan denken ze dat dat speculaaspasta is mamma, dat is ok.’). Het compromis is een haalbare kaart als je een beetje je best doet.

Vandaag hoeven ze geen schuimbrood. Vandaag lusten ze pastinaken en rodebieten, selder en peterselie alsof ze die elke dag eten. Vandaag is alles op. Borden vol gul gesmeerde toast zijn de hele school rond gegaan en geen klas die zijn neus optrok, geen kind dat kokhalsde. Nooit zag ik trotser kopjes, glimmender ogen en kleurrijker smoeltjes en dito handjes. Ze hebben eten gemaakt. Samen. Voor en met elkaar. Uit hun eigen tuin. Ze hebben in het voorjaar zaad gezaaid, de zaailingen verspeend met een engelengeduld en de tederste greep, water aangedragen en verdeeld, gewied en zorg gedragen. Ze hebben dit duur verdiende goed geoogst, gespoeld, geschild, klaargemaakt en opgediend. En ze hebben feest gevierd. Ze hebben geproefd dat de natuur smaakt. Dat daar niks voor nodig is dan wat goede wil en buitenluchthonger.

Dat dat is wat ik wil. Dat dat is waarvoor ik het doe. Kinderen leren voelen dat het kan. Weten wat je eet. Gebeten zijn door beter eten. En dat je dan geen konijn bent maar een creatief, gezond en bewust mensenkind met goede smaak.

De Vliegermoestuin kadert in het MOS, het milieu-op-school-project van het departement leefmilieu, natuur en energie. Ik maakte met de moestuinkinderen van De Vlieger rodebietentapenade, geitenkaaspastinaakspread en peterseliewalnotenpesto. (Effe scrollen in de linkjes en je hebt de receptjes zo te pakken)

Ik vind het van het grootste belang in het licht van MOS en nu zeker in het kader van ‘Gent en garde’, het gents strijdplan voor lokale en duurzame voeding, dat ‘voedingsleer’ (kweken, verwerken, achtergrond) wordt geïntegreerd in de opvoeding van onze kinderen. Het ontwikkelen van een gezonde visie op voeding is essentieel binnen een ecologisch verantwoorde opvoeding. De voedingsindustrie (en op nummer één de vleesindustrie) is één van de grootste agressors binnen de klimaatproblematiek. De impact is enorm, groter dan die van transport en elke andere vorm van industrie. Het verbruik van energie en grondstoffen is niet evenredig met de opbrengst en niet afgestemd op een uit zijn voegen barstende wereldbevolking. De verkoopprijzen voor belastende produkten blijven belachelijk laag, de milieutaks stelt niks voor, de toegelaten norm voor het gebruik van additieven en bestrijdingsmiddelen ligt te laag, er wordt nog steeds veel meer gefocust op afvalverwerking (‘ik ben flink want ik sorteer’) ipv op afvalvoorkoming. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de volksgezondheid en de kosten die in de medische sector oplopen door de welvaarstziekten die hand in hand gaan met artificiële voedingsprodukten.
Een eetcultuur aanleren is in deze tijd van het gigantisch en door reclamecampagnes misleidend overaanbod essentieel. We moeten onze kinderen evengoed leren waarom welke voeding wel of niet gezond is zodat ze op dat terrein kritisch en zelfredzaam worden, zoals wij ze leren wat literatuur is en wat pulp. En dan denk ik verder dan de voedingsdriehoek met ‘de volkorenprodukten’ (want wat is dat nog ‘volkoren’?) en de dagelijkse obligate portie groente en fruit (want wat betekent dat nog ‘gezonde en verantwoorde groenten en fruit?)’? En ook hier geldt dat ervaring de beste leerschool is dus laat ze die handen maar lekker ‘vuil’ maken. Laat ze ‘voelen’ wat voeding is. Elke school zijn moestuin, elk kind zijn keukenschort. En garde.

Hier zie je hoe De Vliegermoestuin leeft.

Advertenties

6 Replies to “Moestuinkindjes”

  1. Schitterend verwoord, Leentje! Geeft me enorm veel zin om te blijven koken met de dochter – die trouwens dol is op groentepaté en wortels schillen 🙂

  2. Ik kom hier wat laat binnenvallen maar wat ik lees pakt mij zo dat ik niet anders kan dan te zeggen hoe GEWELDIG ik dit vind. Mijn kindjes gaan ook naar een freinetschool, hebben ook een moestuin, maar tesamen met mij nog zoveel te leren of wat je allemaal kan maken met dat zelfgeteelde lekkers. Heel erg bedankt voor de inspiratie! Mijn kindjes krijgen geen isomo mee maar zelfgebakken brood, bio belegjes maar zelden zelfgemaakt en vaak met alsnog allerhande additieven helaas. Hieraan hoop ik toch zeker nog heel wat te doen, en ik hoop ook dat zoon2 zijn afkeer vergeet als hij mee mag kokkerellen..

    1. dankjewel christel voor je hartverwarmende reactie! ik ben blij als ik met mijn blog iets in beweging breng en mensen kan motiveren en een hart onder de riem steken!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s